Những món ăn đặc sản của Huế

Cẩm Nang Phượt gửi tới các bạn một số đặc sản níu chân du khách khi đi tới Huế. Miền đất Huế luôn hấp dẫn du khách bởi sự trầm mặc và cổ kính của một miền đất Cố Đô. Đến Huế chung ta lạc vào một xứ sở của những đèn đài lăng tẩm, nơi đây là nơi sản sinh ra những nhân tài với trường Quốc Học Huế. Với dấu ấn nền văn hóa ẩm thực đặc sắc.

1. Cơm Hến :  Đây là món ăn mà bất cứ ai khi đến Huế đều muốn thưởng thức cho bằng được. Thành phần đơn giản, nhưng ẩn chứa bên trong là sự tinh tế đến mức cầu kỳ của người Huế, chính điều đó đã tạo cho món ăn sức hấp dẫn với du khách trong và ngoài nước.cơm hến
Được pha trộn từ nhiều nguyên liệu nên tô cơm hến vừa thơm hương các loại rau, vừa có vị ngọt của hến lại vừa đậm đà của mắm ruốc. Bên cạnh đó cơm hến lại rất cay, vừa ăn vừa xuýt xoa, ăn đến đâu mồ hôi chảy ra đến đấy, nhưng với người Huế như vậy mới đã, mới thấm và mới cảm nhận được hết hương vị thơm ngon của món ăn.

2.  Mè xững/mè xửng: Mè xững là đặc trưng của xứ Huế, đến nỗi cứ ai mang quà về là biết ngay người đó chơi Huế. Mè xững ngọt dẻo, được làm từ mạch nha pha trộn lẫn với dầu phụng và các nguyên liệu khác. Tuy cùng một cái tên mè xững nhưng có nhiều loại khác nhau.
mè xửng
Có loại mè xững dẻo đến mức có thể cuộn tròn hoặc bẻ gập. Có loại giòn với thành phần bột đậu nhiều hơn, đường ít hơn, được bọc ngoài một lớp bánh đa nướng. Có loại mè xững gương, giơ lên ngắm thấy trong suốt như gương. Có loại mè xững đen gồm toàn vừng đen bùi và bổ…

3. Nem Lụi:  Có cách chế biến như nem chua khi cũng được làm từ thịt lợn xay nhuyễn cùng các loại gia vị, nhưng thay vì gói lại để chua, người Huế đã biến tấu bằng cách vo thành từng viên dài quanh que tre nhỏ và nướng chín trên bếp than hồng.
nem lụi huế
Nem lụi xứ Huế có cách thưởng thức như món gỏi cuốn của người Sài Gòn khi được cuốn kèm với bánh tráng cùng các loại rau như xà lách, chuối chát, khế, đồ chua… Ăn kèm món này là chén nước chấm pha sền sệt như nước chấm món bánh khoái.

4 . Tré : Tré không phải món ăn cao sang, mà ngược lại, rất bình dân nhưng đặc biệt do sự tỉ mỉ, cầu kỳ trong khâu chế biến của ẩm thực Huế. Tré Huế ngon nổi tiếng bởi sự kết hợp tinh tế của gia vị với các loại nguyên liệu đặc trưng như riềng, tỏi, thính, lá ổi, mè với độ giòn của thịt thủ lợn. Tré Huế được những bàn tay khéo léo, thuần thục, thái, ướp và gói theo công thức riêng với cách làm truyền thống.
tré huế
Ăn tré Huế hoàn toàn không sợ bị đau bụng như nem chua vì các nguyên liệu đều đã được làm chín chứ không phải để lên men. Hàng tré ngon nhất Huế ngụ tại phố nem tré đường Đào Duy Từ, trước cửa Đông Ba. Đây là nơi nghề làm nem tré được truyền thừa đã ba thế hệ.

5. Bánh bèo chén :  Được làm từ bột gạo, khuôn bánh là những chiếc chén con nhỏ xíu, ăn kèm với nước mắm ngọt, đơn giản là vậy nhưng ẩn chứa bên trong là một quá trình chế biến đầy công phu của người dân xứ Huế.
bánh bèo huế
Món ăn hấp dẫn với màu trắng của bột gạo, màu vàng rộm của tôm cháy cùng chén nước mắm ngọt cay xé lưỡi đúng chất Huế. Ăn bánh bèo Huế phải từ từ mới cảm nhận hết được cái thơm ngon của nó. Vị ngọt của tôm cháy, cái đậm đà cay nồng của nước mắm hòa quyện với những chiếc bánh bèo thơm ngon tạo nên một cảm giác không thể nào quên khi thưởng thức

6. Bánh canh Nam Phổ
Không nổi tiếng và được bán nhiều như bún bò hay cơm hến, nhưng món bánh canh cua của người làng Nam Phổ (huyện Phú Vang, Thừa Thiên – Huế) vẫn được nhiều du khách tìm đến thưởng thức mỗi khi có dịp về đất cố đô.
bánh canh huế
Món ăn có màu đỏ đặc trưng của hạt điều, nước dùng sánh ẩn hiện bên trong là thịt cua và tôm, thêm vài lát ớt xắt, vài cọng ngò cho dậy mùi thơm. Trong những buổi xế chiều, bát bánh canh cua Nam Phổ dù không cao sang nhưng đủ để thực khách phải tấm tắc khen ngon khi thưởng thức.

7. Bún Bò Huế: Đến Huế, khách phương xa tất nhiên chọn thử bún bò Huế để cảm nhận món gốc tại nơi sinh ra nó. Và thường thì khách chẳng bao giờ phải thất vọng.
bún bò huế
Bún bò ở đây có những viên mọc làm từ giò sống và thịt cua ngọt lành, thơm thảo; có thịt bò được thái lát mỏng vừa, được ướp gia vị trước khi cho vào nồi xáo; có những miếng chuối bắp xắt lát, những cọng rau quế trắng; có những miếng móng giò được ninh mềm nhừ. Tất cả kết hợp với nước lèo cay, béo . Khi ăn, thêm vài cọng giá, rau sống, chút mắm ớt chanh, bạn sẽ thấy vô cùng thú vị với sự thâm trầm của Huế đến trong từng tế bào lưỡi.
Bún bò Huế ngon dải khắp các con đường từ Nguyễn Huệ, Bạch Đằng cho đến Nguyễn Du…

8. Tôm chua
Tôm chua là sự tổng hòa của sắc màu trắng của xôi, măng, riềng tỏi, màu đỏ của tôm, ớt… và đủ các vị: ngọt, béo, bùi, cay, chua, đắng… Nó cũng là sự hòa quyện giữa cái mát lành của tôm và cay nồng của gia vị. Tất cả tạo nên món ăn hấp dẫn khó cưỡng.
tôm chua
Chỉ chọn những con tôm nước ngọt nhỏ vừa, trộn chung với các nguyên liệu rồi ủ trong vại sành, hoặc chôn xuống đất chờ tôm lên men, giúp nó ngọt và thơm. Tôm chua ăn kèm với thịt luộc, bánh tráng và dưa giá cùng các loại rau sống khác là món ngon khó quên nếu đã từng ăn qua. Vị chua chua cay cay của tôm hòa trong cái ngọt của thịt, chua của khế, chát giòn của quả vả… đem lại cho người ăn cảm giác ngon miệng vô cùng.
Ở Huế, tôm chua ngon và nổi tiếng nhất trên đường Đặng Trần Côn.

9. Vả trộn
Vả trộn là món ăn nhà nghèo. Nguyên liệu chính là quả vả, thứ quả xanh rẻ tiền chát phổ biến ở Huế. Vả có thể trộn với thịt heo nạc, tôm luộc, da heo… tùy theo sở thích. Nhưng dù trộn với gì đi nữa cũng không thể thiếu các loại gia vị cơ bản như tiêu, mắm, muối, bột ngọt, ớt bột. Thêm các loại rau thơm và vừng, hành lá, ngò gai, ngò rí, rau răm rửa sạch và thái nhuyễn.vả trộn
Ăn vả trộn, người ta không cần dùng đũa, chén mà thường bẻ bánh tráng nướng xúc. Vị bùi ngọt và thơm thơm nhẹ nhàng của vả cộng hưởng cùng cái bùi bùi giòn giòn của bánh tráng nướng, thêm chút mắm cay khiến người ăn xúc hoài không ngán. Có thể tìm món này ở khắp các quán bình dân trên đất Huế.

10.  Bún Hến :bún hếnBún hến là món ăn biến thể từ món cơm hến của tầng lớp bình dân vùng cồn Hến ven sông Hương xưa. Một tô bún hến đầy đủ gồm bún, hến xào, ớt tương, ớt tươi, nước ruốc, dầu mỡ, rau thơm, bắp chuối được thái mỏng và da heo rán phồng. Bên cạnh là tô nước hến và một khay gia vị để khách có thể tự nêm nếm.

11. Bánh bột lọc
Trong hàng trăm loại bánh đặc sản của Huế, bánh bột lọc nhân tôm được biết đến như một thức quà giản dị, dễ ăn, ít gây cảm giác ngấy. Với người Huế, bánh bột lọc vốn đơn giản chỉ là thứ quà, được các mẹ, các o chế biến thành một món ngon làm đẹp lòng chồng con, xóm giềng, bạn bè. Thế nhưng, nhờ đôi bàn tay khéo léo, cách chế biến riêng mà từ lâu bánh bột lọc đã tồn tại song song với đặc sản “thương hiệu”.
bánh bột lọc
Bánh bột lọc nhân tôm ngày nay đã trở thành đặc sản của xứ Huế được nhiều khách du lịch ưa thích.

12 .Bánh khoái:
Bột tôm thịt trứng ửng vàng
Cùng chung khuôn bánh thơm tràn phố đông
Nước lèo rau sống tỏi nồng
Càng an càng khoái càng… không muốn về

Theo giải thích của những người làm bánh khoái,ởHuế, ban đầu món ăn này có tên là bánh “khói”, bởi ngày xưa người ta thường đổbánh trên bếp củi, khói cay xè cảmắt.
Sau này, dân Huế đọc chệch đi thành “bánh khoái”, rồi quen. Mà gọi là bánh khoái cũng có lý vì đây quảlà một món khoái khẩu.
bánh khoái

Cách làm bánh khoái xứHuếgần giống cách làm bánh xèoởNam bộ, nhưng khácởchỗbột làm bánh là bột gạo pha với bột năng được xửlý qua nước vôi trong cùng một sốthành phần khác theo bí quyết gia truyền của từng quán đểtạo hương vịriêng. Nhân bánh gồm thịt heo, tôm bóc vỏ, giá đỗvà nấm rơm hoặc nấm hương đã xào qua.
Bánh khoái xưa vốn cũng là món ăn cung đình. Theo dòng thời gian và những thay đổi của thời cuộc, món bánh này đã lan truyền ra dân gian và trởthành một món ăn phổbiến, dân dã và đặc trưng của xứHuế. Trong cái se lạnh của tiết trời Huếđầu mùa mưa này, ăn chiếc bánh khoái mới đổcòn nóng hổi, vàng rộm, giòn tan thì còn gì khoái hơn!

12. Bánh ram ít:

Mời em ăn ngậm mà nghe
Bánh ram dòn dụm đắm mê vị nhà
Bánh ít mềm dịu tình ta
Ít ram khăng khít đôi ta chung long
bánh ram ít
Là một món ăn dân gian được truyền vào cung đình Huếđến nay bánh ram ít đã có mặtởtất cảcác hàng quà vặt của bất cứcon hẻm nàoởxứHuế. Người Huếkhông dùng bánh ram ít trong bữa ăn chính hàng ngày, mà thường dùng bánh đểăn sáng hay là ăn vào buổi chiều. Đúng nhưtên gọi, chiếc bánh ram rất nhỏ, xinh, được chếbiến từnguyên liệu chính là gạo nếp, bột đậu xanh và bột tôm, thường được ăn kèm với nước chấm chua ngọt. Chính hương vịđặc biệt của nước chấm đã góp phần tạo nên sựhấp dẫn của món bánh ram ít.Cái hấp dẫn nhất của bánh ram ít chính là sựkết hợp giữa vịgiòn tan của bánh ram với vịthơm, dẻo rất đặc trưng của đậu và nếp của bánh ít và vịngọt thanh của nước mắm.

13. Bánh phu thê:

Lá dừa ôm bột lọc trong
Ngọt ngào thơm nhụy đậu xanh ửng vàng
Phu thê vui chuyện xóm làng
Mừng nhau tác hợp thiếp chàng hòa duyên
bánh phu thê

Bánh phu thê hay gọi là bánh su sê, với ý nghĩa bánh vợchồng xuất hiện trong đám cưới của người Huế. Khác với bánh phu thêởmiền Bắc hay miền Nam thường có hình tròn dẹt gói trong giấy kính màu vàng đỏ, bánh phu thê Huếđược gói trong những chiếc hộp vuông bẻtừlá dừa trông rất đẹp mắt.
Dấu hiệu bánh ngon: bánh Phu Thê mới, ngon phải đảm bảo độdẻo của nếp, chút bùi bùi của đậu xanh, mùi thơm của vừng, chút béo của dừa, chút ngậy của mứt bí, chút giòn giòn của đu đủ, chút hương vịtinh khiết của lá chuối lót trong, lá dong bọc ngoài.

14. Nem huế:

Mời em khai vị món nem
Em nem anh chả tình thêm mặn mà
Nem thơm, chua, ngọt đậm đà
Nhờ ai quết nhuyễn thịt thà đêm đêm

Những đòn chả ngon xinh luôn luôn kèm bên những cặp Nem thơm chua. Nem cũng làđặc sảnHuế, làm quà cho người thân, bạn bè hay để bày trên những mâm cúng cho ông bà tổ tiên trong các ngày lễ tết.
Ngồi ở phố cổ, thưởng thức vị chua của nem Đông Ba trong cái lạnh mùa đông xứ Huế là thú vui của rất nhiều người vào mỗi buổi chiều.
nem chuahuế
Riêng với người dân Huế, nem là món ăn có truyền thống lâu đời, rất phổ biến và được bán nhiều trên các con đường của thành phố xinh đẹp này. Trong đó, nổi tiếng và thu hút đông thực khách nhất là những hàng nem trên khu vực phố cổ Đông Ba.
Miếng nem đạt chuẩn phải có bề mặt khô ráo không chảy nước, màu hồng nhạt hay hồng cánh sen. Khi ăn, thịt săn chắc, nhai thấy giòn cùng với vị chua vừa phải và thơm. Thưởng thức nem chua không thể thiếu tỏi, cái vị cay nồng của tỏi hòa quyện với cái vị chua của nem đem đến cho người ăn một hương vị thơm ngon rất khó diễn tả.

15. Cơm rượu Huế
Cơm rượu được làm từ phương pháp lên men cổ truyền. Là món tráng miệng, lại giúp dễ tiêu hóa nên đã được nhiều gia đình Huế tự chế biến trong bữa ăn.Để có những viên cơm nếp nguyên miếng, thơm ngọt, cần chọn nếp ngỗng cũ, vo sạch, ngâm nước trong 8 giờ rồi vớt để ráo. Đem hấp nếp lần 1 trong một tấm vải màn. Khi hạt nếp có độ trong, lấy ra, nhúng gói nếp vào thau nước pha muối loãng, để ráo trong 3 phút. Hấp nếp lần hai đến độ chín hoàn toàn. Xới xôi ra để nguội. Lót tấm lá chuối vào khay, cho xôi vào, đậy thêm tấm lá nén xôi thật chặt trong lòng khay, dùng vật nặng đè lên xôi.
cơm rượu
Giã men thật mịn, mở lá ra, rắc đều bột men lên mặt xôi. Dùng dao nhúng nước muối đặc, cắt xôi thành viên cạnh 2,5 cm. Rắc tiếp men lên đều mặt còn lại của viên xôi. Lấy lá chuối cuộn từng viên xôi.
Cứ một dung lá gói ba viên xôi. Dùng một cái phên đan hay một cái gì đó có lỗ gác trên một thau hứng. Sắp những viên xôi lên lòng phên. Dùng lá chuối bọc kín xửng, đem ủ nơi nhiệt ấm. Sau 3 ngày từng viên xôi lên men xốp, rỉ nước ngọt thơm, hơi nồng, màu vàng ngà. Ta bóc lá chuối, sắp viên xôi ra bát hay thẩu, đổ nước rượu hứng được vào. Đậy nắp lại, sau 1 ngày là có thể đem ăn. Để tủ lạnh sẽ giữ được lâu hơn. Món cơm rượu thường ăn kèm xôi vò.

16. Các loại bánh Huế
các loại bánh huế
Đến với cố đô Huế, du khách không thể bỏ qua những món bánh nổi tiếng ở đây. Có thể kể ra tên một vài loại bánh quen thuộc như: bánh nậm, bánh khoái, bánh ram ít, bánh phu thê, bánh bột lọc, bánh bèo, bánh ướt… Mỗi món ăn có hương vị khác nhau sẵn sàng làm thỏa mãn vị giác của bất kỳ vị khách khó tính nào.

17. Các món chè Huế
chè huế
Khi đã thỏa thích với đủ món mặn, du khách đừng nên bỏ qua việc tìm hiểu và thưởng thức những món chè ngon của đất cố đô. Người Huế có đến mấy chục loại chè từ sang trọng, đài các cho đến bình dị, dân dã với đủ hương vị thơm ngon. Có thể kể đến một số loại như: chè bột lọc thịt heo quay, chè hạt lựu, chè khoai môn, chè bông cau, chè bắp….

Nguồn: sưu tầm internet

Mời bạn đọc thêm